Postdoc on France | پستداک در فرانسه

Postdoc in France 2026/2027 | راهنمای کامل پست‌داک در فرانسه

پیدا کردن موقعیت، نحوه اپلای، مدارک، حقوق، Convention d’accueil، ویزای Talent–Chercheur و زندگی پژوهشی در فرانسه

اگر دکترا دارید و قصد دارید فعالیت پژوهشی خود را در فرانسه ادامه دهید، پست‌داک یکی از مهم‌ترین مسیرهای ورود به دانشگاه‌ها، CNRS، INRAE، Inserm، Inria و سایر مؤسسات پژوهشی فرانسه است.

پست‌داک یک مقطع تحصیلی جدید نیست. شما معمولاً دانشجو محسوب نمی‌شوید، بلکه به‌عنوان پژوهشگر برای یک پروژه مشخص استخدام می‌شوید و حقوق دریافت می‌کنید.

در این راهنما سعی کرده‌ام مسیر را از پیدا کردن یک موقعیت مناسب تا اپلای، مصاحبه، قرارداد، ویزا، ورود به فرانسه و گزینه‌های بعد از پایان پست‌داک مرحله‌به‌مرحله توضیح دهم.

پست‌داک در فرانسه دقیقاً چیست؟

Postdoctoral Researcher یا Postdoc یک موقعیت پژوهشی موقت پس از دکتراست.

بسته به رشته و پروژه، فعالیت‌های شما ممکن است شامل این موارد باشد:

• انجام یک پروژه پژوهشی مستقل یا مشترک؛
• طراحی آزمایش یا مطالعات میدانی؛
• تحلیل داده؛
• توسعه روش، مدل یا نرم‌افزار؛
• نوشتن مقاله علمی؛
• ارائه نتایج در کنفرانس‌ها؛
• مشارکت در پروژه‌های ANR، ERC یا اروپایی؛
• همکاری با گروه‌های پژوهشی داخلی و بین‌المللی؛
• راهنمایی دانشجویان Master یا PhD؛
• و در بعضی موقعیت‌ها، مقدار محدودی تدریس.

در فرانسه عنوان آگهی همیشه دقیقاً Postdoc نیست. موقعیت‌های مناسب ممکن است با عناوینی مانند این‌ها منتشر شوند:

• Post-doctorant / Post-doctorante
• Chercheur postdoctoral
• Chercheur en CDD
• Research Fellow
• Researcher
• Chargé de recherche contractuel

بنابراین هنگام جستجو فقط کلمه Postdoc را جستجو نکنید.

Contrat postdoctoral در قانون فرانسه

در بخش دولتی فرانسه یک قالب حقوقی مشخص به نام contrat postdoctoral de droit public وجود دارد.

طبق Code de la recherche، این قرارداد برای پژوهشگران دارای دکترا طراحی شده و باید حداکثر ظرف سه سال پس از دریافت PhD منعقد شود. مدت اولیه آن حداقل یک سال و حداکثر سه سال است و یک بار قابل تمدید است؛ مجموع مدت آن اصولاً نمی‌تواند از چهار سال بیشتر شود.

اما این نکته بسیار مهم است:

تمام موقعیت‌هایی که در فرانسه در عمل Postdoc یا postdoctoral researcher نامیده می‌شوند الزاماً تحت همین قالب حقوقی استخدام نمی‌شوند.

دانشگاه‌ها، CNRS و مؤسسات پژوهشی می‌توانند پژوهشگر دارای دکترا را با انواع دیگری از CDD پژوهشی نیز استخدام کنند. بنابراین اگر بیش از سه سال از دکترای شما گذشته است، به‌هیچ‌وجه به این معنی نیست که دیگر امکان گرفتن موقعیت پژوهشی موقت در فرانسه ندارید.

از کجا پست‌داک در فرانسه پیدا کنیم؟

بهتر است جستجو را هم‌زمان در چند منبع انجام دهید.

EURAXESS

یکی از مهم‌ترین پلتفرم‌های اروپایی برای موقعیت‌های:  Postdoc ، Researcher، Fellowship ،Research Engineer، MSCA Hosting Offer  است.

برای کسی که فقط فرانسه را در نظر ندارد، EURAXESS یکی از بهترین منابع است.

CNRS Emploi

CNRS تقریباً در تمام حوزه‌های علمی فرانسه فعالیت دارد و مرتباً موقعیت‌های پژوهشی CDD و postdoctoral منتشر می‌کند.

آگهی‌های CNRS معمولاً اطلاعات خوبی درباره: حقوق؛ مدت قرارداد؛ محل کار؛ زمینه علمی؛ سابقه مورد انتظار؛ مرخصی و RTT؛ و شرایط کاری ارائه می‌دهند.

INRAE Jobs

برای رشته‌هایی مانند:
Ecology،  Agriculture ، Plant Science ، Animal Science ، Environment ، Food Science ، Agronomy، Soil Science ، Genetics، Economics of Agriculture
یکی از مهم‌ترین منابع فرانسه است.

Inserm

برای پزشکی، سلامت، بیومدیکال، نوروساینس، زیست‌شناسی سلولی و مولکولی.

Inria

برای: Computer Science، Artificial Intelligence، Data Science، Mathematics ، Robotics ، Digital Sciences

منابع دیگری که ارزش بررسی دارند

• IRD
• CIRAD
• Institut Pasteur
• Universités françaises
• Grandes Écoles
• ABG
• Academic Positions
• LinkedIn
• ResearchGate

و البته صفحه Careers یا Recruitment خود آزمایشگاه یا دانشگاه موردنظر را هم همیشه بررسی کنید.

آیا ایمیل مستقیم به استاد یا PI ارزش دارد؟

بله.

بعضی فرصت‌های پژوهشی قبل از انتشار عمومی یا حتی بدون انتشار گسترده از طریق شبکه علمی و تماس مستقیم پر می‌شوند.

اگر یک استاد یا گروه پژوهشی پیدا کرده‌اید که موضوع آن واقعاً با تخصص شما مرتبط است، ارسال یک ایمیل شخصی‌سازی‌شده می‌تواند مفید باشد.

ایمیل بهتر است کوتاه باشد و شامل این موارد شود:

• معرفی بسیار کوتاه خودتان؛ PhD و حوزه تخصصی؛ دلیل مشخص علاقه به آن گروه؛ یک یا دو مهارت یا دستاورد مهم مرتبط؛ وضعیت فعلی شما؛ و CV به‌صورت PDF.

ایمیل عمومی که برای ده‌ها استاد با یک متن یکسان ارسال شود معمولاً تأثیر بسیار کمتری دارد.

نحوه اپلای برای Postdoc در فرانسه

مرحله 1: آگهی را دقیق بخوانید

قبل از ارسال پرونده، این موارد را استخراج کنید:

• موضوع اصلی پروژه چیست؟
•  (Principal Investigator) PI چه کسی است؟
• چه روش‌ها و تکنیک‌هایی ضروری هستند؟
• چه مهارت‌هایی فقط desirable هستند؟
• چند سال سابقه پس از PhD انتظار دارند؟
• چه نرم‌افزارهایی لازم است؟
• زبان کاری چیست؟
• تاریخ شروع چه زمانی است؟
• مدت قرارداد چقدر است؟
• حقوق چقدر است؟
• چه مدارکی خواسته شده؟
• Deadline چه زمانی است؟

بعد CV و Cover Letter را بر اساس همین اطلاعات تنظیم کنید.

مدارک معمول برای اپلای Postdoc

فهرست مدارک در هر فراخوان متفاوت است. حتی در دانشگاه‌های اروپایی، بعضی پوزیشن‌ها فقط CV و Motivation Letter می‌خواهند و بعضی پرونده بسیار کامل‌تری درخواست می‌کنند.

آگهی‌های فعلی دانشگاه‌ها در سال ۲۰۲۶ نمونه‌هایی از درخواست CV، نامه انگیزه، مدرک PhD، Publication List، Research Statement و References را نشان می‌دهند.

1. Academic CV

مهم‌ترین مدرک پرونده شماست.

یک CV مناسب پست‌داک معمولاً شامل:

• نام و اطلاعات تماس؛
• Research Interests؛
• تحصیلات؛
• عنوان و موضوع PhD؛
• Research Experience؛
• Postdoctoral Experience قبلی، اگر وجود دارد؛
• Publications؛
• مهارت‌های آزمایشگاهی، میدانی یا محاسباتی؛
• نرم‌افزارها و زبان‌های برنامه‌نویسی؛
• Statistical/Data Analysis Skills؛
• Research Projects؛
• Teaching Experience؛
• Supervision؛
• Grants & Fellowships؛
• Awards؛
• Conferences؛
• Professional Memberships؛
• Languages؛
• References

است.

برای پست‌داک علمی، CV می‌تواند چند صفحه باشد و لازم نیست مانند CV تجاری حتماً در یک یا دو صفحه محدود شود.

CV را برای هر پوزیشن تنظیم کنید

اگر آگهی مثلاً R، Python، GIS، Machine Learning، Microscopy، Molecular Biology یا Field Ecology می‌خواهد، مهارت مرتبط باید در قسمت واضحی از CV دیده شود.

2. Cover Letter / Motivation Letter

نامه انگیزه نباید فقط CV را تکرار کند.

سه سؤال اصلی را جواب دهید:

چرا این پروژه؟

چرا این گروه پژوهشی؟

چرا شما برای این پروژه مناسب هستید؟

معمولاً یک تا دو صفحه کافی است، مگر اینکه آگهی محدودیت دیگری تعیین کرده باشد.

3. Publication List

در بسیاری از CVهای علمی Publication List داخل CV قرار دارد، ولی بعضی دانشگاه‌ها آن را جداگانه درخواست می‌کنند.

در صورت طولانی بودن فهرست، می‌توانید مقالات را دسته‌بندی کنید:

• Peer-reviewed articles;  Book chapters ; Reviews ; Conference proceedings ; Preprints

4. مدرک PhD

ممکن است از شما خواسته شود:

• PhD diploma؛ Attestation de réussite؛ یا نامه رسمی دانشگاه مبنی بر تکمیل یا نزدیک بودن دفاع ارائه کنید.

برخی فراخوان‌های ۲۰۲۶ صراحتاً اجازه می‌دهند اگر PhD هنوز رسماً صادر نشده است، نامه‌ای از دانشگاه یا supervisor درباره تاریخ مورد انتظار تکمیل دکترا ارائه شود.

5. Research Statement

در بعضی موقعیت‌ها از شما خواسته می‌شود در دو یا سه صفحه توضیح دهید:

• قبلاً روی چه چیزی کار کرده‌اید؛ سؤال‌های علمی اصلی شما چیست؛ چه روش‌هایی استفاده می‌کنید؛ و چگونه سابقه شما با پروژه جدید ارتباط دارد.

6. Research Proposal

برای Postdocهایی که پروژه از قبل کاملاً تعریف شده است معمولاً Research Proposal مستقل لازم نیست.

اما برای Fellowshipهایی مثل MSCA و بعضی فراخوان‌های رقابتی، Proposal بخش اصلی اپلیکیشن است.

7. Recommendation Letters / References

معمولاً دو یا سه Reference علمی درخواست می‌شود.

ممکن است فقط این اطلاعات را بخواهند:

• Name; Position ; Institution ; Email

یا از Referee بخواهند مستقیماً Recommendation Letter ارسال کند.

قبل از وارد کردن نام کسی به‌عنوان Reference، بهتر است با او هماهنگ کنید.

8. نمونه مقاله یا Writing Sample

برای بعضی موقعیت‌ها از شما می‌خواهند یک تا سه مقاله یا نمونه کار علمی مهم خود را ارسال کنید.

بهتر است مرتبط‌ترین کارها را انتخاب کنید، نه صرفاً مقالاتی که بالاترین Impact Factor را دارند.

مصاحبه Postdoc

اگر Shortlist شوید، معمولاً یک مصاحبه آنلاین با PI و گاهی چند عضو آزمایشگاه خواهید داشت.

ممکن است از شما خواسته شود یک Presentation حدود 10 تا 20 دقیقه‌ای ارائه دهید.

برای این سؤال‌ها آماده باشید:

• PhD شما درباره چه بود؟  مهم‌ترین نتیجه پژوهش شما چیست؟ چه تکنیک‌هایی را شخصاً انجام داده‌اید؟ چرا این پروژه را انتخاب کرده‌اید؟ چه چیزی به این گروه اضافه می‌کنید؟ چگونه با یک مشکل علمی یا شکست آزمایش برخورد کرده‌اید؟ آیا می‌توانید مستقل کار کنید؟ سابقه Collaboration شما چیست؟ برنامه Publication شما چیست؟ بعد از Postdoc چه برنامه‌ای دارید؟

برای یک مصاحبه خوب، فقط درباره پروژه آگهی مطالعه نکنید؛ دو یا سه مقاله اخیر PI و گروه را نیز بخوانید.

بعد از دریافت Offer

بعد از انتخاب شدن، معمولاً HR یا بخش International Office مؤسسه با شما تماس می‌گیرد.

مدارک این مرحله ممکن است شامل:

• Offer Letter؛  قرارداد کاری؛ پاسپورت؛ مدرک PhD؛ اطلاعات شخصی؛ و مدارک لازم برای Convention d’accueil باشد.

برای پژوهشگران غیراروپایی، یکی از مهم‌ترین مدارک این مرحله Convention d’accueil است.

Convention d’accueil چیست؟

Convention d’accueil سند رسمی مربوط به پذیرش یک پژوهشگر یا مدرس دانشگاهی خارجی توسط یک مؤسسه فرانسوی مورد تأیید است.

برای Talent–Chercheur، این سند نشان می‌دهد که:

• شما به‌عنوان پژوهشگر یا مدرس دانشگاهی پذیرفته شده‌اید؛ موضوع فعالیت مشخص است؛ مدت حضور مشخص است؛ مؤسسه میزبان مشخص است؛ و اطلاعات لازم درباره شرایط میزبانی در آن درج شده است.

فرم رسمی مورد استفاده در حال حاضر: CERFA n°16079*03 است.

این فرم را خود متقاضی به‌تنهایی صادر نمی‌کند؛ مؤسسه میزبان فرانسوی نقش اصلی را در تهیه و تأیید آن دارد.

ویزای Postdoc در فرانسه: Talent–Chercheur

برای بسیاری از پژوهشگران غیراروپایی که برای Postdoc استخدام می‌شوند، مسیر اقامت مناسب:

Talent – Chercheur است.

برای دریافت این وضعیت باید اصولاً:

• حداقل مدرک معادل Master داشته باشید؛ برای انجام پژوهش یا تدریس دانشگاهی به فرانسه بیایید؛ و Convention d’accueil با یک مؤسسه مورد تأیید داشته باشید.

دارنده Talent–Chercheur برای فعالیتی که Convention d’accueil پوشش می‌دهد نیازی به Work Permit جداگانه ندارد.

مراحل ویزای Postdoc از ایران

1. دریافت Offer یا قرارداد

ابتدا باید انتخاب نهایی شده باشید. قبل از شروع پرونده ویزا از HR بپرسید:

Will the institution issue a Convention d’accueil for a Talent–Researcher visa?

2. دریافت Convention d’accueil

مؤسسه فرانسوی مراحل لازم را انجام می‌دهد و Convention را برای شما ارسال می‌کند.

اطلاعات نام، شماره پاسپورت و سایر مشخصات را بسیار دقیق کنترل کنید.

3. ایجاد پرونده در France-Visas

درخواست ویزای Talent–Chercheur از طریق سیستم رسمی France-Visas شروع می‌شود.

این مسیر را با درخواست دانشجویی Études en France اشتباه نکنید. برای پژوهشگری که با Convention d’accueil و وضعیت Talent–Chercheur وارد فرانسه می‌شود، پرونده ویزا یک مسیر پژوهشی/حرفه‌ای است؛ France-Visas ایران، Campus France را جداگانه در چارچوب پرونده‌های تحصیلی معرفی می‌کند.

پس از تکمیل اطلاعات، France-Visas بر اساس وضعیت شخصی شما فهرست مدارک لازم را تعیین می‌کند.

Checklist تولیدشده برای پرونده خودتان همیشه بر هر فهرست عمومی در اینترنت اولویت دارد.

4. گرفتن وقت در تهران

پرونده‌های ویزایی ارائه‌شده در ایران توسط سفارت فرانسه در تهران بررسی و درباره آنها تصمیم‌گیری می‌شوند.

پذیرش معمول پرونده‌ها توسط VFS Global Tehran انجام می‌شود. France-Visas همچنین اعلام کرده که استفاده از VFS اجباری نیست و امکان تحویل پرونده به سرویس ویزای سفارت با وقت قبلی نیز وجود دارد.

برای ویزای Long Stay، France-Visas توصیه می‌کند حدود یک ماه بین زمان تحویل پرونده و تاریخ برنامه‌ریزی‌شده سفر فاصله در نظر بگیرید.

درخواست را می‌توان حداکثر شش ماه قبل از تاریخ سفر ارائه کرد.

مدارک ویزای Talent–Chercheur

فهرست نهایی وابسته به پرونده شماست، اما معمولاً باید برای ارائه مدارکی از این نوع آماده باشید:

• پاسپورت معتبر؛ فرم نهایی France-Visas؛ رسید ثبت درخواست؛ عکس مطابق استاندارد ویزا؛ Convention d’accueil؛ مدرک دانشگاهی؛ مدارک استخدام یا قرارداد در صورت درخواست؛ مدارک وضعیت خانوادگی در صورت همراه داشتن خانواده؛ و هر مدرک دیگری که Checklist اختصاصی France-Visas مشخص کند.

مدارکی را که در Checklist خواسته نشده‌اند بی‌دلیل ترجمه نکنید؛ ابتدا فهرست رسمی پرونده خودتان را ببینید.

هزینه ویزا

تعرفه عمومی ویزای Long Stay فرانسه در حال حاضر 99 یورو است، مگر اینکه متقاضی مشمول تعرفه یا معافیت خاصی باشد.

در تهران، France-Visas هزینه خدمات VFS را در حال حاضر:

€26.50 per application اعلام می‌کند. این هزینه جدا از Visa Fee است. تعرفه‌ها را هنگام گرفتن وقت دوباره بررسی کنید.

اگر مدت قرارداد کمتر از 12 ماه باشد

برای اقامت پژوهشی کمتر از 12 ماه معمولاً: VLS-TS Talent–Chercheur دریافت می‌کنید.

این ویزا پس از ورود باید حداکثر ظرف سه ماه به‌صورت آنلاین Validation شود.

اگر قرارداد 12 ماه یا بیشتر باشد

برای اقامت پژوهشی 12 ماه یا بیشتر، مسیر به سمت: Carte de séjour pluriannuelle Talent – Chercheur می‌رود.

Campus France توضیح می‌دهد که ویزای اولیه در این وضعیت سه ماه اعتبار دارد و پس از ورود باید ظرف دو ماه برای کارت اقامت اقدام شود.

اعتبار کارت مطابق Convention d’accueil است و می‌تواند حداکثر تا چهار سال باشد.

آوردن همسر و فرزندان

Talent–Chercheur یک مزیت مهم برای خانواده دارد. همسر و فرزندان زیر سن قانونی می‌توانند از روند ساده‌شده:
Talent – Famille استفاده کنند و این مسیر نیازمند انتظار برای روند معمول regroupement familial نیست.

همسر دارنده Talent–Famille نیز امکان کار در فرانسه دارد.

اگر قصد دارید خانواده هم‌زمان با شما وارد فرانسه شوند، از همان ابتدای مکاتبه با HR این موضوع را مطرح کنید.

حقوق Postdoc در فرانسه در سال 2026 چقدر است؟

یک حقوق واحد و ملی برای همه پست‌داک‌های فرانسه وجود ندارد. حقوق به این عوامل بستگی دارد: سازمان استخدام‌کننده؛ سابقه پژوهشی؛ رشته؛ Funding؛ نوع قرارداد؛ پروژه؛ و گاهی منبع مالی اروپایی یا بین‌المللی.

برای مثال، آگهی‌های واقعی CNRS برای شروع کار در پاییز ۲۰۲۶ حقوق‌هایی مانند:

• €3,041.58 gross/month
• حدود €3,041 تا €4,217 gross/month
• و در برخی پوزیشن‌ها تا حدود €4,395 gross/month

را بسته به سابقه اعلام کرده‌اند. این‌ها نمونه آگهی‌های واقعی هستند، نه یک تضمین حقوق برای همه Postdocها.

Gross با Net فرق دارد

حقوقی که در آگهی‌های فرانسه می‌بینید تقریباً همیشه brut است.

از آن کسورات اجتماعی و سپس، بر اساس وضعیت مالیاتی فرد، مالیات بر درآمد کسر می‌شود.

بنابراین برای مقایسه دو Offer فقط عدد Gross را نبینید. مواردی مثل:

• شهر محل کار؛ اجاره؛ RTT؛ Mutuelle؛ Transport reimbursement؛ Pension؛ Meal subsidy؛ Conference budget؛ و امکان Remote Work

نیز اهمیت دارند.

مقایسه تقریبی حقوق Postdoc در فرانسه و کشورهای دیگر

مقایسه حقوق Postdoc بین کشورها ساده نیست. بعضی کشورها Salary Scale ملی یا دانشگاهی دارند، بعضی حقوق را مذاکره می‌کنند؛ بعضی مبالغ شامل مزایای خاص هستند و بعضی نیستند.

اعداد زیر Gross و تقریبی هستند و برای ایجاد یک دید کلی از وضعیت ۲۰۲۶ ارائه شده‌اند، نه برای محاسبه Net Salary.

آیا کشوری که Gross بیشتری می‌دهد الزاماً بهتر است؟

نه.

برای مثال، حقوق سوئیس بالاست اما هزینه مسکن و زندگی نیز بسیار بالاست. در دانمارک Pension contribution قابل‌توجهی از طرف Employer وجود دارد. در هلند Holiday Allowance و Year-end Allowance اهمیت دارند. در آمریکا Health Insurance می‌تواند نقش بزرگی در Package داشته باشد.

بنابراین بهتر است Offers را با مفهوم:

Total compensation + cost of living + career value

مقایسه کنید، نه فقط با یک عدد Gross.

ساعات کار و مرخصی

شرایط بین مؤسسات متفاوت است.

در بسیاری از سازمان‌های پژوهشی دولتی فرانسه سیستم ساعات کاری همراه با RTT وجود دارد.

برای نمونه، تعدادی از آگهی‌های CNRS در سال ۲۰۲۶ برای Postdoc تمام‌وقت 44 روز مجموع congés و RTT سالانه اعلام کرده‌اند و همچنین بخشی از هزینه حمل‌ونقل عمومی را پوشش می‌دهند.

اما این را نباید به همه قراردادهای دانشگاهی فرانسه تعمیم داد؛ Offer خودتان را بررسی کنید.

بیمه درمانی و Sécurité sociale

Postdoc استخدام‌شده در فرانسه در چارچوب قرارداد کاری وارد سیستم تأمین اجتماعی فرانسه می‌شود.

در قراردادهای رسمی دولتی، مقررات مربوط به Assurance Maladie و سایر حمایت‌های اجتماعی بر کارمند اعمال می‌شود.

پس از استخدام، HR مؤسسه معمولاً برای:

• Social Security؛
• Carte Vitale؛
• Mutuelle؛
• Bank details؛
• و Payroll

راهنمایی می‌کند.

بسیاری از دانشگاه‌ها همچنین دارای مرکز EURAXESS هستند که به پژوهشگران بین‌المللی درباره اقامت، مسکن، بیمه، خانواده و مسائل اداری کمک می‌کند.

مالیات بر درآمد

Postdoc در فرانسه اگر به‌عنوان salarié استخدام شده باشد، مشمول سیستم مالیاتی فرانسه است.

مالیات بر درآمد معمولاً از طریق prélèvement à la source از حقوق کسر می‌شود.

میزان مالیات به عواملی مانند:

• درآمد سالانه؛
• وضعیت تأهل؛
• تعداد افراد خانواده؛
• سایر درآمدها؛
• و وضعیت مالیاتی فرد

بستگی دارد.

بنابراین یک درصد ثابت برای تبدیل Gross به Net-after-tax وجود ندارد.

هزینه زندگی در فرانسه

بزرگ‌ترین عامل، شهر محل زندگی است.

Postdoc در:

• Paris؛
• Lyon؛
• Nice؛
• Bordeaux؛
• یا مناطق گران Île-de-France

ممکن است بخش قابل‌توجهی از حقوق خود را صرف مسکن کند.

در شهرهای متوسط و کوچک، همان حقوق می‌تواند قدرت خرید بسیار متفاوتی ایجاد کند.

برای تخمین دقیق‌تر می‌توانید راهنمای Cost of Living in France – 2026/2027 در France et Croissant را ببینید.

ATER با Postdoc یکسان نیست

ATER — Attaché Temporaire d’Enseignement et de Recherche

یک وضعیت استخدامی موقت دانشگاهی در فرانسه است که وظیفه تدریس بخش مهمی از آن را تشکیل می‌دهد.

Postdoc در درجه اول یک موقعیت پژوهشی است.

فرد دارای PhD ممکن است برای ATER نیز واجد شرایط باشد، اما:

ATER ≠ Postdoc

و شرایط استخدام، وظایف، بار تدریس و مسیر حرفه‌ای آنها یکسان نیست.

Fellowship برای ساختن Postdoc خودتان

همیشه لازم نیست منتظر یک Postdoc از قبل Funded باشید.

در بعضی برنامه‌ها می‌توانید ابتدا یک Host پیدا کنید و سپس همراه با آن مؤسسه برای Funding اقدام کنید.

یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها در اروپا:

MSCA Postdoctoral Fellowships

Marie Skłodowska-Curie Actions – Postdoctoral Fellowships

یکی از معتبرترین برنامه‌های Postdoctoral اروپا است.

برای European Postdoctoral Fellowship، پژوهشگر می‌تواند از هر ملیتی باشد و پروژه معمولاً 12 تا 24 ماه در یک کشور عضو اتحادیه اروپا یا Horizon Europe Associated Country انجام می‌شود. درخواست به‌طور مشترک توسط پژوهشگر و Host Institution تهیه می‌شود.

فراخوان 2026

• Opening: 9 April 2026
• Deadline: 9 September 2026 – 17:00 CEST
• Indicative budget: €399.05 million
• Expected results: February 2027

برای MSCA بهتر است چند ماه قبل از Deadline با Host مناسب تماس بگیرید، چون Proposal مشترک نیاز به زمان قابل‌توجه دارد.

بعد از پایان Postdoc چه می‌شود؟

چند مسیر ممکن است وجود داشته باشد:

• Postdoc یا Researcher contract جدید؛
• موقعیت دائمی در دانشگاه یا سازمان پژوهشی؛
• MCF / faculty position؛
• CNRS / INRAE / Inserm competitions؛
• Research Scientist در صنعت؛
• R&D؛
• انتقال به کشور دیگری؛
• یا استفاده از دوره مخصوص جستجوی کار.

Recherche d’emploi / Création d’entreprise بعد از Talent–Chercheur

اگر در فرانسه carte de séjour pluriannuelle Talent–Chercheur داشته‌اید و فعالیت پژوهشی شما تمام شده است، می‌توانید در صورت داشتن شرایط لازم برای کارت:

Recherche d’emploi / Création d’entreprise

اقدام کنید.

این کارت: یک سال اعتبار دارد؛ قابل تمدید نیست؛ به شما اجازه می‌دهد برای شغلی مرتبط با پژوهش خود جستجو کنید؛ و در صورت اشتغال، شغل باید با پژوهش شما مرتبط باشد و حداقل حقوق ناخالص ماهانه تعیین‌شده را رعایت کند.

Service-Public در نسخه تأییدشده سال ۲۰۲۶ این حد را €2,734.55 gross/month ذکر می‌کند. هزینه صدور این کارت نیز €75 اعلام شده است.

بهتر است چند ماه قبل از پایان Talent–Chercheur درباره وضعیت بعدی خود تصمیم بگیرید.

اقامت بلندمدت در فرانسه

پنج سال اقامت قانونی می‌تواند امکان بررسی یک مسیر اقامت بلندمدت را ایجاد کند، اما اقامت دائم به‌طور خودکار صادر نمی‌شود.

برای Carte de résident longue durée – UE در حالت عمومی، Service-Public شرایطی از جمله:

• حداقل پنج سال اقامت قانونی و پیوسته؛ منابع مالی پایدار و کافی؛ بیمه درمانی؛ رعایت محدودیت‌های مربوط به غیبت از فرانسه؛ و شرایط ادغام را مطرح می‌کند.

Carte de séjour pluriannuelle Talent از عناوین اقامتی است که در این مسیر می‌تواند در محاسبه مدت اقامت لحاظ شود.

این کارت 10 سال اعتبار دارد و قابل تمدید است.

تابعیت فرانسه نیز روند قانونی جداگانه‌ای دارد و داشتن پنج سال اقامت به‌تنهایی به معنی دریافت خودکار تابعیت نیست.

قبل از قبول یک Postdoc چه سؤال‌هایی بپرسیم؟

قبل از Accept کردن Offer بهتر است پاسخ این موارد روشن باشد:

• حقوق Gross ماهانه یا سالانه چقدر است؟ نوع قرارداد چیست؟ مدت قرارداد؟ تاریخ شروع؟ امکان تمدید؟ Trial/Probation period؟ ساعات کاری؟ تعداد Congés و RTT؟ امکان Remote Work؟ Mutuelle؟ Transport reimbursement؟ Relocation support؟ Convention d’accueil صادر می‌شود؟ مؤسسه در Visa process کمک می‌کند؟ Conference/Travel budget وجود دارد؟ Publication expectations چیست؟ Teaching duties وجود دارد؟ آیا امکان Supervision دانشجو وجود دارد؟ بودجه پروژه برای کل مدت قرارداد تضمین شده است؟

این سؤال‌ها کاملاً طبیعی هستند و بهتر است قبل از امضای قرارداد روشن شوند.

خلاصه مسیر برای متقاضی ایرانی

1. پیدا کردن Postdoc متناسب با سابقه علمی

↓

2. مطالعه دقیق آگهی و مقالات PI

↓

3. تنظیم Academic CV

↓

4. نوشتن Cover Letter اختصاصی

↓

5. آماده کردن سایر مدارک موردنیاز

↓

6. ارسال Application

↓

7. Interview / Presentation

↓

8. دریافت Offer و Contract

↓

9. دریافت Convention d’accueil

↓

10. ثبت پرونده Talent–Chercheur در France-Visas

↓

11. گرفتن وقت VFS تهران یا مسیر تعیین‌شده توسط سفارت

↓

12. تحویل مدارک و Biometrics

↓

13. دریافت ویزا و ورود به فرانسه

↓

14. Validation ویزا یا درخواست Carte Talent بر اساس مدت قرارداد

↓

15. Sécurité sociale، حساب بانکی، مسکن و سایر مراحل اداری

چند توصیه نهایی برای اپلای

Fit علمی از تعداد مقاله مهم‌تر است.
داشتن مقالات زیاد خوب است، اما اگر مهارت‌های شما به پروژه مرتبط نباشد، شانس انتخاب کاهش پیدا می‌کند.

یک CV برای همه پوزیشن‌ها نفرستید.
هسته CV می‌تواند ثابت باشد، اما ترتیب و تأکید مهارت‌ها را تغییر دهید.

Cover Letter عمومی ننویسید.
PI باید بفهمد واقعاً آگهی و کار گروه را خوانده‌اید.

به Technical Skills توجه کنید.
در بسیاری از Postdocها، مهارت عملی مشخص می‌تواند از نام دانشگاه PhD مهم‌تر باشد.

مقالات اخیر PI را بخوانید.
این کار برای Cover Letter و Interview بسیار کمک می‌کند.

حقوق را همراه با Cost of Living بسنجید.
€3,500 در یک شهر متوسط فرانسه با CHF 88,000 در Lausanne یا $70,000 در Toronto قابل مقایسه مستقیم نیست.

POSTDOC IN FRANCE – 2026/2027

A postdoctoral position in France is normally a temporary research position undertaken after a PhD. Postdoctoral researchers are generally employed as researchers rather than enrolled as students.

France has a large research ecosystem including universities, CNRS, INRAE, Inserm, Inria, IRD, CIRAD, Institut Pasteur and numerous Grandes Écoles and specialised institutes.

Where to search

Useful platforms include:

• EURAXESS
• CNRS Emploi
• INRAE Jobs
• Inserm
• Inria
• French university recruitment pages
• ABG
• Academic Positions
• LinkedIn
• ResearchGate

Directly contacting a PI can also be effective when your research profile closely matches the laboratory.

Typical application documents

Depending on the call, applicants may be asked to provide:

• Academic CV
• Tailored cover letter
• Publication list
• PhD diploma or proof of completion
• Research statement
• Research proposal
• Referee contact details
• Recommendation letters
• Selected publications or writing samples

Always follow the individual vacancy instructions.

Visa for non-EU researchers

Researchers holding at least a Master-equivalent qualification who come to France to conduct research or teach at university level under a valid Convention d’accueil may qualify for the Talent–Researcher route.

For stays under 12 months, a VLS-TS Talent is normally issued and must be validated after arrival.

For stays of 12 months or more, the researcher normally proceeds to a multi-year Talent–Researcher residence permit after arrival, valid according to the hosting agreement and up to four years.

Applicants from Iran

Visa applications submitted in Iran are decided by the French Embassy in Tehran. Applications are normally received through VFS Global Tehran.

France-Visas currently recommends allowing approximately one month between submission of a long-stay visa application and the intended travel date. Applications may be submitted up to six months in advance.

Applicants should always use the personalised document checklist generated by France-Visas.

Family

The spouse and minor children of a Talent–Researcher may benefit from the simplified Talent–Famille procedure. The spouse is authorised to work in France.

Salary

Postdoctoral salaries vary by institution, experience, funding source and contract type.

Current CNRS advertisements for positions starting in 2026 show examples beginning at about €3,041 gross per month, with some experienced-researcher ranges extending to approximately €4,395 gross per month.

These examples should not be considered a universal salary scale.

MSCA Postdoctoral Fellowships

The 2026 Marie Skłodowska-Curie Postdoctoral Fellowships call opened on 9 April 2026 and closes on 9 September 2026 at 17:00 CEST. European Postdoctoral Fellowships normally last 12–24 months and applications are prepared jointly by the researcher and host organisation.

منابع رسمی بررسی‌شده برای این راهنما

اطلاعات این صفحه در اوت ۲۰۲۶ با منابع زیر کنترل شده است:

• France-Visas
• Service-Public.fr
• Campus France
• Légifrance – Code de la recherche
• EURAXESS
• CNRS Emploi
• European Commission / MSCA
• Research in Germany
• University of Amsterdam / AcademicTransfer
• KU Leuven
• University of Copenhagen
• Uppsala University
• University of Oslo
• EPFL / ETH Domain
• University of Oxford
• Trinity College Dublin
• CSIC
• University of Padua
• NIH
• University of Toronto

مقررات مهاجرت، تعرفه‌های ویزا و حقوق‌ها ممکن است تغییر کنند. پیش از ارسال پرونده، اطلاعات نهایی را در سایت رسمی مربوط و همچنین با HR مؤسسه میزبان کنترل کنید.

France et Croissant — Practical information for international students and researchers